وَٱلْمُرْسَلَـٰتِ عُرْفًا
Walmursalati AAurfa
سوگند به فرشتگانی که پیاپی فرستاده میشوند،
تفسیر المیسر: أقسم الله تعالى بالرياح حين تهب متتابعة يقفو بعضها بعضًا، وبالرياح الشديدة الهبوب المهلكة، وبالملائكة الموكلين بالسحب يسوقونها حيث شاء الله، وبالملائكة التي تنزل من عند الله بما يفرق بين الحق والباطل والحلال والحرام، وبالملائكة التي تتلقى الوحي من عند الله وتنزل به على أنبيائه; إعذارًا من الله إلى خلقه وإنذارًا منه إليهم ; لئلا يكون لهم حجة. إن الذي توعدون به مِن أمر يوم القيامة وما فيه من حساب وجزاء لنازلٌ بكم لا محالة.
فَٱلْعَـٰصِفَـٰتِ عَصْفًا
FalAAasifati AAasfa
و سوگند به فرشتگانی که همچون تندباد میروند،
تفسیر المیسر: أقسم الله تعالى بالرياح حين تهب متتابعة يقفو بعضها بعضًا، وبالرياح الشديدة الهبوب المهلكة، وبالملائكة الموكلين بالسحب يسوقونها حيث شاء الله، وبالملائكة التي تنزل من عند الله بما يفرق بين الحق والباطل والحلال والحرام، وبالملائكة التي تتلقى الوحي من عند الله وتنزل به على أنبيائه؛ إعذارًا من الله إلى خلقه وإنذارًا منه إليهم؛ لئلا يكون لهم حجة. إن الذي توعدون به مِن أمر يوم القيامة وما فيه من حساب وجزاء لنازلٌ بكم لا محالة.
وَٱلنَّـٰشِرَٰتِ نَشْرًا
Wannashirati nashra
و سوگند به فرشتگانی که [ابرها را] پراکنده میکنند،
تفسیر المیسر: فإذا النجوم طُمست وذهب ضياؤها، وإذا السماء تصدَّعت، وإذا الجبال تطايرت وتناثرت وصارت هباء تَذْروه الرياح، وإذا الرسل عُيِّن لهم وقت وأجل للفصل بينهم وبين الأمم، يقال: لأيِّ يوم عظيم أخِّرت الرسل؟ أخِّرت ليوم القضاء والفصل بين الخلائق. وما أعلمك -أيها الإنسان- أيُّ شيء هو يوم الفصل وشدته وهوله؟ هلاك عظيم في ذلك اليوم للمكذبين بهذا اليوم الموعود.
فَٱلْفَـٰرِقَـٰتِ فَرْقًا
Falfariqati farqa
و سوگند به فرشتگانی که جداکننده[ی حق از باطل] هستند
تفسیر المیسر: ألم نهلك السابقين من الأمم الماضية; بتكذيبهم للرسل كقوم نوح وعاد وثمود؟ ثم نلحق بهم المتأخرين ممن كانوا مثلهم في التكذيب والعصيان. مِثل ذلك الإهلاك الفظيع نفعل بهؤلاء المجرمين من كفار «مكة» ؛ لتكذيبهم الرسول صلى الله عليه وسلم.
فَٱلْمُلْقِيَـٰتِ ذِكْرًا
Falmulqiyati thikra
و سوگند به فرشتگانی که وحی [الهی] را [به پیامبران] القا میکنند،
تفسیر المیسر: ألم نهلك السابقين من الأمم الماضية؛ بتكذيبهم للرسل كقوم نوح وعاد وثمود؟ ثم نلحق بهم المتأخرين ممن كانوا مثلهم في التكذيب والعصيان. مِثل ذلك الإهلاك الفظيع نفعل بهؤلاء المجرمين من كفار "مكة"؛ لتكذيبهم الرسول صلى الله عليه وسلم.
عُذْرًا أَوْ نُذْرًا
AAuthran aw nuthra
برای اتمامِحجت یا برای بیم و هشدار.
تفسیر المیسر: هلاك وعذاب شديد يوم القيامة لكل مكذِّب بأن الله هو الإله الحق وحده لا شريك له، والنبوةِ والبعث والحساب.
إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَوَٰقِعٌ
Innama tooAAadoona lawaqiAA
بیگمان، آنچه به شما وعده داده میشود، واقع خواهد شد؛
تفسیر المیسر: ألم نخلقكم -يا معشر الكفار- من ماء ضعيف حقير وهو النطفة، فجعلنا هذا الماء في مكان حصين، وهو رحم المرأة، إلى وقت محدود ومعلوم عند الله تعالى؟ فقدرنا على خلقه وتصويره وإخراجه، فنعم القادرون نحن.
فَإِذَا ٱلنُّجُومُ طُمِسَتْ
Fa-itha annujoomu tumisat
آنگاه که ستارگان تیره [و محو] شود
تفسیر المیسر: ألم نخلقكم- يا معشر الكفار- من ماء ضعيف حقير وهو النطفة، فجعلنا هذا الماء في مكان حصين، وهو رحم المرأة، إلى وقت محدود ومعلوم عند الله تعالى؟ فقدرنا على خلقه وتصويره وإخراجه، فنعم القادرون نحن.
وَإِذَا ٱلسَّمَآءُ فُرِجَتْ
Wa-itha assamao furijat
و آنگاه که آسمان شکافته شود،
تفسیر المیسر: هلاك وعذاب شديد يوم القيامة للمكذبين بقدرتنا.
وَإِذَا ٱلْجِبَالُ نُسِفَتْ
Wa-itha aljibalu nusifat
و آنگاه که کوهها [از جا کنده و] پراکنده شود،
تفسیر المیسر: ألم نجعل هذه الأرض التي تعيشون عليها، تضم على ظهرها أحياء لا يحصون، وفي بطنها أمواتًا لا يحصرون، وجعلنا فيها جبالا ثوابت عاليات؛ لئلا تضطرب بكم، وأسقيناكم ماءً عذبًا سائغًا؟
وَإِذَا ٱلرُّسُلُ أُقِّتَتْ
Wa-itha arrusulu oqqitat
و آنگاه که برای پیامبران [جهت گواهی دادن در مورد امتها]، وقت تعیین گردد،
لِأَىِّ يَوْمٍ أُجِّلَتْ
Li-ayyi yawmin ojjilat
این [امر،] برای چه روزی به تأخیر افتاده است؟
لِيَوْمِ ٱلْفَصْلِ
Liyawmi alfasl
برای روز جدایی [و داوری].
وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا يَوْمُ ٱلْفَصْلِ
Wama adraka ma yawmualfasl
و تو چه دانی روز جدایی [و داوری] چیست؟
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
Waylun yawma-ithin lilmukaththibeen
در آن روز، [= قیامت] وای بر تکذیبکنندگان!
أَلَمْ نُهْلِكِ ٱلْأَوَّلِينَ
Alam nuhliki al-awwaleen
آیا ما پیشینیان [مجرم] را نابود نکردیم؟
ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ ٱلْـَٔاخِرِينَ
Thumma nutbiAAuhumu al-akhireen
سپس دیگران را در پی آنها خواهیم آورد.
كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِٱلْمُجْرِمِينَ
Kathalika nafAAalu bilmujrimeen
اینچنین با گنهکاران رفتار میکنیم.
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
Waylun yawma-ithin lilmukaththibeen
در آن روز، وای بر تکذیبکنندگان!
أَلَمْ نَخْلُقكُّم مِّن مَّآءٍ مَّهِينٍ
Alam nakhluqkum min ma-in maheen
آیا شما را از آبی پست [و ناچیز] نیافریدیم؟
فَجَعَلْنَـٰهُ فِى قَرَارٍ مَّكِينٍ
FajaAAalnahu fee qararinmakeen
سپس آن را در قرارگاهی محفوظ [= رحِم] قرار دادیم
إِلَىٰ قَدَرٍ مَّعْلُومٍ
Ila qadarin maAAloom
تا زمانی معین.
فَقَدَرْنَا فَنِعْمَ ٱلْقَـٰدِرُونَ
Faqadarna faniAAma alqadiroon
ما [بر این کار] توانا بودیم و چه نیک توانا [و قدرتمند] هستیم.
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
Waylun yawma-ithin lilmukaththibeen
در آن روز، وای بر تکذیبکنندگان!
أَلَمْ نَجْعَلِ ٱلْأَرْضَ كِفَاتًا
Alam najAAali al-arda kifata
آیا زمین را جایگاه [تجمع مردم] قرار ندادیم؟
أَحْيَآءً وَأَمْوَٰتًا
Ahyaan waamwata
هم در حال حیات و هم مرگشان؟
وَجَعَلْنَا فِيهَا رَوَٰسِىَ شَـٰمِخَـٰتٍ وَأَسْقَيْنَـٰكُم مَّآءً فُرَاتًا
WajaAAalna feeha rawasiyashamikhatin waasqaynakum maan furata
و کوههای بسیار بلند [و استوار] در آن قرار دادیم و آبی شیرین [و گوارا] به شما نوشاندیم.
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
Waylun yawma-ithin lilmukaththibeen
در آن روز، وای بر تکذیبکنندگان!
ٱنطَلِقُوٓا۟ إِلَىٰ مَا كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ
Intaliqoo ila ma kuntumbihi tukaththiboon
[به آنها گفته میشود:] «به سوی همان چیزی بروید که پیوسته آن را تکذیب میکردید.
ٱنطَلِقُوٓا۟ إِلَىٰ ظِلٍّ ذِى ثَلَـٰثِ شُعَبٍ
Intaliqoo ila thillinthee thalathi shuAAab
بروید به سوی سایۀ [دودهای آتش] سهشاخه،
لَّا ظَلِيلٍ وَلَا يُغْنِى مِنَ ٱللَّهَبِ
La thaleelin walayughnee mina allahab
نه سایهافکن [و خنک] است و نه از [گرمیِ] شعلههای آتش جلوگیری میکند».
إِنَّهَا تَرْمِى بِشَرَرٍ كَٱلْقَصْرِ
Innaha tarmee bishararin kalqasr
همانا [دوزخ،] شرارههایی چون كاخى [بلند] مىافكنَد.
كَأَنَّهُۥ جِمَـٰلَتٌ صُفْرٌ
Kaannahu jimalatun sufr
گویی که آن [شرارهها] شتران زردرنگ هستند.
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
Waylun yawma-ithin lilmukaththibeen
در آن روز، وای بر تکذیبکنندگان!
هَـٰذَا يَوْمُ لَا يَنطِقُونَ
Hatha yawmu la yantiqoon
این [همان] روزی است که سخن نمیگویند.
وَلَا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ
Wala yu/thanu lahum fayaAAtathiroon
و به آنها اجازه داده نمیشود تا عذرخواهی کنند.
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
Waylun yawma-ithin lilmukaththibeen
در آن روز، وای بر تکذیبکنندگان!
هَـٰذَا يَوْمُ ٱلْفَصْلِ ۖ جَمَعْنَـٰكُمْ وَٱلْأَوَّلِينَ
Hatha yawmu alfasli jamaAAnakumwal-awwaleen
این [همان] روز جدایی [و داوری] است که شما و گذشتگان را گرد آوردهایم.
فَإِن كَانَ لَكُمْ كَيْدٌ فَكِيدُونِ
Fa-in kana lakum kaydun fakeedoon
پس اگر [حیله و] نیرنگی دارید، آن را در حق من به کار گیرید.
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
Waylun yawma-ithin lilmukaththibeen
در آن روز، وای بر تکذیبکنندگان!
إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى ظِلَـٰلٍ وَعُيُونٍ
Inna almuttaqeena fee thilalinwaAAuyoon
به راستی که [در آن روز،] پرهیزگاران در سایهها و [کنار] چشمهها قرار دارند،
وَفَوَٰكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ
Wafawakiha mimma yashtahoon
و میوههایی که میل داشته باشند.
كُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ هَنِيٓـًٔۢا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
Kuloo washraboo hanee-an bimakuntum taAAmaloon
[به آنها گفته میشود:] «به پاداش آنچه میکردید، گوارا بخورید و بیاشامید.
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ
Inna kathalika najzee almuhsineen
ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم».
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
Waylun yawma-ithin lilmukaththibeen
در آن روز، وای بر تکذیبکنندگان!
كُلُوا۟ وَتَمَتَّعُوا۟ قَلِيلًا إِنَّكُم مُّجْرِمُونَ
Kuloo watamattaAAoo qaleelan innakummujrimoon
«[ای کافران، در این دنیا] اندکی بخورید و بهره گیرید؛ زیرا شما گناهکارید».
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
Waylun yawma-ithin lilmukaththibeen
در آن روز، وای بر تکذیبکنندگان!
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱرْكَعُوا۟ لَا يَرْكَعُونَ
Wa-itha qeela lahumu irkaAAoo layarkaAAoon
و هنگامی که به آنها گفته شود: [نماز بگزارید و] رکوع کنید، [نماز نمیگزارند و] رکوع نمیکنند.
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ
Waylun yawma-ithin lilmukaththibeen
در آن روز، وای بر تکذیبکنندگان!
فَبِأَىِّ حَدِيثٍۭ بَعْدَهُۥ يُؤْمِنُونَ
Fabi-ayyi hadeethin baAAdahuyu/minoon
[وقتی مردم به این قرآن که از جانب پروردگارشان نازل شده است ایمان نمیآورند،] پس به کدام سخن دیگری غیر از آن ایمان خواهند آورد؟